3.9.07

Στα σκοτεινά μονοπάτια ενός μουσικού μυαλού...


"...τη νύχτα, όχι πολλή ώρα μετά που πέσαμε για ύπνο, ο Robert σηκώθηκε κι άρχισε να γράφει μια μελωδία που του την είχαν τραγουδήσει οι άγγελοι. Μετά ξάπλωσε και πάλι και άρχισε ναμιλάει, ή μάλλον να παραληρεί όλη τη νύχτα κοιτώντας το ταβάνι όλη αυτή την ώρα.'Οταν ξημέρωσε, οι άγγελοι μεταμορφώθηκαν σε διαβόλους και άρχισαν να τραγουδάνε μια απαίσια μουσική, λέγοντάς του ότι είναι αμαρτωλός και ότι θα τον έστελναν στην κόλαση. Τότε έγινε υστερικός κι άρχισε να ουρλιάζει από την αγωνία του. Ήρθαν δύο γιατροί, που μόλις κατάφεραν να τον συνεφέρουν."

(για τον Robert Schumann, από το ημερολόγιο της γυναίκας του Clara Schumann)

Δεν είναι λίγοι οι ειδικοί επιστήμονες που έχουν ασχοληθεί με τη προσωπικότητα των μουσικών. Δείχνουν έντονη ανεξαρτησία , από κάθε άποψη, δείχνουν επίσης ότι έχουν την τάση να μένουν απομονωμένοι και να είναι μάλλον επιφυλακτικοί κοινωνικά. Μοιάζει, επίσης, να αποφεύγουν τις ομαδικές δραστηριότητες και να έχουν μάλλον λίγους, καλούς φίλους. Είναι επίσης πολύ συναισθηματικά άτομα. Οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν επίσης ότι τα δημιουργικά άτομα και ιδιαίτερα οι καλλιτέχνες, βασανίζονται πολλές φορές από μανιοκατάθλιψη. Γενικά, το σύνδρομο αυτό εμφανίζει περιόδους με ξεσπάσματα κατάθλιψης, που μετά διασπείρονται σε περιόδους δημιουργικότητας και ενέργειας. Το ένα τρίτο περίπου όλων των μεγάλων συγγραφέων και καλλιτεχνών είχαν συμπτώματα μανιο-κατάθλιψης. Οι ψυχολόγοι έχουν εντοπίσει τέτοια συμπτώματα σε διάφορους συνθέτες : Berlioz, Bruckner, Elgar, Glinka, Haendel, Ives, Holst, Mahler, Rossini, Schumann, Rachmaninoff, Tchaikovsky.

Η σκέψη για τη σχέση που μπορεί να έχει η μανιοκαταθλιπτική τάση με τη δημιουργία ή η μελαγχολία με την ιδιοφυϊα, δεν είναι φυσικά καινούργια. Ξεκινάει από την εποχή του Αριστοτέλη, ο οποίος είχε παρατηρήσει ότι όσοι ασχολούνται με τη φιλοσοφία, την ποίηση και τις τέχνες, τείνουν να έχουν μελαγχολική ψυχοσύνθεση. Αρκετοί ερευνητές ισχυρίστηκαν τα ίδια για τους μουσικούς. O Slater ("Tragedy in the art of music") προέκτεινε την αρχική σκέψη, ισχυριζόμενος ότι η κυκλοθυμική διάθεση είναι πολλές φορές χρήσιμη για έναν καλλιτέχνη, διότι τον βοηθάει στο να δέχεται τα συναισθήματα με πιο έντονο τρόπο.

Σε ακραίες περιπτώσεις, η μανιο-κατάθλιψη μπορεί να προκαλέσει και παραισθήσεις. Στους μουσικούς, μουσικές παραισθήσεις. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Robert Schumann. Μια μελέτη των έργων του αποδεικνύει τη σχέση μεταξύ περιοδικών διακυμάνσεων στο συναίσθημα -και στην περίπτωσή του της μανιοκατάθλιψης- και της μουσικής απόδοσης. Πριν από κάθε δημιουργική περίοδο προηγούταν ένας χρόνος όπου ο συνθέτης ήταν μελαγχολικός. Πριν την απόπειρα αυτοκτονίας του, βασανιζόταν πολλές φορές από ένα διάστημα ή από μια νότα που άκουγε μέσα του και τον απέτρεπε από τη σύνθεση. Προς το τέλος της ζωής του οι ακουστικές αυτές ενοχλήσεις είχαν φτάσει σε τέτοιο βαθμό, που άκουγε ολόκληρες συνθέσεις, από την αρχή ως το τέλος, σαν να τις έπαιζε πλήρης ορχήστρα.

Ο Rimsky-Korsakoff δίνει μια χαρακτηριστική μαρτυρία για το πως, το 1892, μια κατάσταση κατάθλιψης που πέρασε, επηρέασε τη μουσική του ζωτικότητα :
"...ένα ωραίο πρωϊνό στις αρχές Αυγούστου αισθάνθηκα ότι είχα αρχίσει ξαφνικά να έχω μια φοβερή ατονία, βαριεστημάρα και κούραση, που συνοδευόταν από μια απόλυτη άρνηση του μυαλού μου να σκέφτεται. Στ' αλήθεια φοβήθηκα και τις πρώτες ημέρες μου είχε κοπεί και η όρεξη τελείως. Όποτε έμενα μόνος μου, κακές και φορτικές ιδέες τρύπωναν στο μυαλό μου. Αισθανόμουν πολύ ψυχρά με τη μουσική και η ιδέα να ασχοληθώ με τη φιλοσοφία με κατέτρεχε ακατάπαυστα."

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μελαγχολίας και μουσικής μπορεί κανείς να βρεί στον Beethoven. Το τελευταίο μέρος στον κουαρτέτο του op. 18, no. 6 το ονομάζει ο ίδιος "La Malinconia". Το κομμάτι περιλαμβάνει έξι εναλασσόμενα αργά και γρήγορα τμήματα. Καθώς τα αργά τμήματα δείχνουν ότι σαφώς θέλουν να μεταφέρουν μια διάθεση σκοτεινιασμένη , τα γρήγορα είναι μάλλον φρενιτικά και λιγότερα περιχαρή. Το μέρος από το συγκεκριμένο κουαρτέτο μοιάζει να είναι μια προσπάθεια να περιγράψει κανείς με μουσικούς όρους, τις διακυμάνσεις του συναισθήματος και της δραστηριότητας, στις οποίες ο κυκλοθυμικός είναι επιρρεπής.

Ενδιαφέρουσα περίπτωση είναι κι αυτή του Giacchino Rossini. Στην ηλικία των 37 ετών είχε συνθέσει 36 όπερες!Αμέσως μετά σταμάτησε την καριέρα του σαν συνθέτης όπερας, αν και είχε πολλές προσφορές και παραγγελίες. Ακολούθησαν 8 χρόνια σιωπής. Μετά από αυτη τη μακριά σιωπή, ολοκλήρωσε το Stabat Mater, μετά το οποίο σταμάτησε και πάλι να συνθέτει για 25 περίπου χρόνια. Ο Riboli, ερευνητής της ζωής του, πίστευε ότι υπέφερε από ψυχικές αναστολές, απώλεια βάρους, εξασθένιση, ακουστικές παραισθήσεις, αυταπάτη φτώχειας, φόβους αυτοκτονίας, αδυναμία να φάει και να κοιμηθεί κανονικά και από αισθήματα μεγάλης απελπισίας.

Μια άλλη περίπτωση συνθέτη είναι κι αυτή του Paul Dukas, ο οποίος σταμάτησε να συνθέτει σε σχετικά νεαρή ηλικία και λέγεται ότι έκαψε όλα τα έργα του που δεν είχαν εκδοθεί μέχρι τότε. Δουλειά 25 περίπου ετών!

Φυσικά, υπάρχουν διάφορες ερωτήσεις που πρέπει να απαντηθούν, όπως η συχνότητα εμφάνισης τέτοιων προβλημάτων. Ή το πόσο συχνό είναι το πρόβλημα μεταξύ των μουσικών, εάν συγκριθούν με όσους δεν έχουν διακριτές παραγωγικές, καλλιτεχνικές ικανότητες...

(πηγές: Singer K.,Diseases of the musical profession / Η. Σακαλάκ, Μουσικές Βιταμίνες )

25 comments:

Ilias Dimopoulos said...

Δεν θέλω να "περάσω" στην αφετηρία της ανάρτησης. Ελπίζω τα blues σου να υποχωρήσουν μετά την κρίση της δημιουργικότητας που έμμεσα περιγράφεις.
(Και μετά να ξανάρθουν!!!)

Με τον Jean Lyc once upon a summertime ασχολούμασταν ενδελεχώς με τέτοιες παρατηρήσεις. Φόρτωναν κι άλλο την ευχαρίστηση της ακρόασης.
Συμπεραίνεις, υποθέτω, την χαρά που μοιράζεις στους lonely hearts της μουσικής.

natassaki said...

Πολύ ενδιαφέρον, ελαφάκι μου..

Φιλιά :)

vain said...

Ενδιαφέρουσα ανάρτηση κι ελπίζω να υπάρχουν πιο συχνά παρόμοιου χαρακτήρα post. Βέβαια όλα αυτά δεν μου "ηχούν" καθόλου περίεργα. Και δε νομίζω ότι η ιστορία έχει δείξει ότι μόνο οι μουσικοί ταλανίζονται απ' αυτές τις ψυχολογικές ιδιαιτερότητες. Έχουν αναφερθεί προβλήματα και σε μεγάλους εικαστικούς καλλιτέχνες και σε ποιητές-συγγραφείς, ηθοποιούς κλπ. Φαντάζομαι ότι οι πιο υγιείς απ΄ όλους αυτούς θα είναι οι χορευτές διότι γυμνάζουν και καταπονούν τόσο το σώμα τους που θα θεραπεύουν άθελά τους και την ψυχή τους.
Είναι πάντως πολύ αγχωτικό και ψυχοφθόρο ένα δημιουργικό επάγγελμα . Πολλές φορές τους απορροφά τόσο αυτό που δεν υπάρχει χώρος και χρόνος γι' άλλα πράγματα κι αυτό ενίοτε εξαντλεί τους ίδιους αλλά και τα αγαπημένα τους πρόσωπα.
Επίσης οι καλλιτέχνες, κακά τα ψέμματα είναι διαφορετικοί και υπερευαίσθητοι άνθρωποι συνήθως. Γι΄αυτό και αντιλαμβάνονται τον κόσμο τόσο διαφορετικά και οι καρποί αυτού είναι τα έργα τους. Γι' αυτό και είναι τόσο απομονωμένοι ή αυτοαπομονώνονται . Σημαντικό ρόλο όμως στην εξέλιξη του ψυχισμού τους θα παίζει σίγουρα και ο τρόπος που ανατράφηκαν σαν παιδιά. Υπήρξαν πολλές περιπτώσεις καλλιτεχνών με άτεγκτους ή ελλειμματικούς γονείς που δεν ήταν σε θέση να κατανοήσουν και να τονώσουν τις τόσο ευαίσθητες καλλιτεχνικές ιδιοσυσγκρασίες.

2Σx2 said...

Απολύτως αναμενόμενο μου φαίνεται να συμβαίνουν όλα όσα περιγράφονται. Οι δημιουργικοί καλλιτέχνες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την έμπνευση και η έμπνευση παράγεται από τα ισχυρά συναισθήματα. Η βύθιση σε αυτά οδηγεί στην παραγωγή. Είναι λογικό να επηρεάζονται περισσότερο οι καλλιτέχνες που χρησιμοποιούν πολύ το μυαλό τους για να παράγουν έργο - μουσικοί, συγγραφείς, ζωγράφοι. Πρόκειται νομίζω για περιπτώσεις κατάθλιψης που είναι αυτοτροφοδοτούμενες. Κατάθλιψη θα μπορούσε να πάθει και κάποιος που γεύεται την επιτυχία, το θαυμασμό όσο οξύμωρο κι αν μοιάζει. Αυτό, βέβαια, είναι κάτι που θα μπορούσε να συμβεί στον καθένα που αποκτά αναγνώριση. Αλλά οι μεγάλοι της τέχνης πάντα είχαν παραξενιές, έτσι δεν είναι;
Δεν είναι αλήθεια όμως ότι ακόμα και ένας απλός άνθρωπος έχει έμπνευση όταν αφήνεται στα συναισθήματά του;

Dimitris said...

Elafini μου καλημέρα. Νομίζω πως έθιξες ένα πολύ εύστοχο θέμα απο το εμπεριστατωμένο πόστ σου για τους μεγάλους συνθέτες αλλα και για όλους τους μουσικούς.
Επίσης θέλω να προσθέσω στο σχόλιο της vain ότι όλοι, για να μην πώ οι περισσότεροι μουσικοί είναι πιο δημιουργικοί στην αυτοεξορία τους τις μικρές νυχτερινές ώρες.
Νομίζω οτι αν και πρωί θα έπινα ευχαρίστως τη βότκα μου με λεμόνι... βυθισμένος σε σκέψεις απο το θέμα σου αλλα και τη μουσική του επένδυση Elafini μου.

Σπύρος Σεραφείμ said...

οι τεράστιες ψυχικές αδυναμίες που είχαν, τους έκαναν τόσο σπουδαίους μουσικούς. Δεν μπορείς να γράψεις με τόση ευφυία αν είσαι "εντάξει"...

Helel Ben Sahar said...

Ακούς φωνές..Αντίλαλους από το ψυχοπήγαδό σου..Τρομακτικούς αντίλαλους.
Ψήγματα του "συλλογικού ασυνείδητου" λέει ο Γιούνγκ. Προυπάρχουσες αρχέγονες μνήμες. Απωθημένα..
Βαβούρα ατέλειωτη.Μια λέξη, ένας ήχος, μια πράξη μπορεί να τις ξεκλειδώσει. Και τότε, δεν είσαι πουθενά ασφαλής. Στο δρόμο, στην εκκλησία, στο ίδιο σου το σπίτι. Δε χωράς πουθενά..πουθενά..
Μουσικός, συγγραφέας, επιστήμονας, αγράμματος, πλούσιος ή φτωχός..δεν έχει σημασία..Απλά συμβαίνει..Όταν ακούς τις φωνές..Τις φωνές..

ο δείμος του πολίτη said...

Υπέροχο και τόσο ενημερωτικό το άρθρο σου.

sot said...

Πιθανότατα στους μουσικούς να είναι πιο συχνά τέτοια φαινόμενα. Δεν είναι περίεργο γιατί η μουσική είναι από τις πιο συνυφασμένες με το συναίσθημα τέχνες.
Πάντως πολύ συχνά είναι εμφανής αυτή στενή σχέση τέχνης - προσωπικότητας καλλίτέχνη - έργου και η αλληλεπίδρασή τους πολλές φορές.

LOCKHEART said...

Πραγματικά απίστευτα σταλμένα μουσικά μυαλά..

Mist said...

Πολύ καλό post Εlafini μου, πάλι με βύθισες και ταυτόχρονα ανέβασες την ψυχή με τους ήχους.
Την καλημέρα μου με φιλιά πολλά.

παπί said...

Καλημέρα elafini! Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου και δει του καλλιτέχνη!
Παίρνω το θάρρος και προσθέτω μια επιπλέον παράμετρο στο ποστ σου, αλλά με προβληματίζει πολύ και θα ήθελα να ακούσω απόψεις:

παπί said...

Yπάρχει και η άλλη άποψη που υποστηρίζει ότι η έκφραση των συναισθημάτων μέσω της τέχνης βοηθά στη διατήρηση της ψυχικής ισορροπίας (εφαρμόζεται και μέσω του θεραπευτικού θεάτρου, χορού κλπ).
Γι' αυτό η σύγχρονη παιδαγωγική υποστηρίζει ότι πρέπει να ενθαρρύνουμε την τάση που έχουμε όλοι οι άνθρωποι στη νηπιακή ηλικία να είμαστε χωρίς δισταγμό και ζωγράφοι και γλύπτες και ποιητές και μουσικοί...
Όσο για τα συμπτώματα που αναφέρεις έχουν παρατηρηθεί γενικά στους ανθρώπους με αυξημένη ευφυία και με προβληματίζει πολύ από παιδαγωγική (πάλι!) άποψη:

Τι κάνουμε με τους εξαιρετικά ευφυείς μαθητές?
Ενθαρρύνουμε αυτή τη "διαφορετικότητά" τους?

Αν ήμουν δασκάλα του Schumann και δεν τον βοηθούσα να αναπτύξει το ταλέντο του, η ανθρωπότητα (πιθανόν) θα έχανε τα έργα του, αλλά ο ίδιος θα ζούσε μια πιο ισορροπημένη-ευτυχισμένη ζωή. (?)

Ποια η δική σας άποψη?

elafini said...

καλώς την κι ας άργησε (για μένα το λέω)...χαλαρώνουμε και ξεκινάμε λοιπόν..
το θέμα σαφώς και είναι τεράστιο, με πολλές παραμέτρους και παρακλάδια..η κορυφή του παγόβουνου...αφετηρία για το ποστ αποτέλεσαν και προσωπικοί λόγοι -καθόλου ανησυχητικοί όμως ηλία μου..όντας η ίδια μουσικός με πλειοψηφία φίλων μουσικών, μας είχε απασχολήσει και προβληματίσει άπειρες φορές το θέμα της "απομόνωσης" και της διαφορετικότητας..θα συμφωνήσω με τον καλό μου δισχιδή στο ότι θεωρώ τα όσα περιγράφει το ποστ απόλυτα φυσιολογικά (επικεντρώθηκα βέβαια σε πιο ακραίες περιπτώσεις πνευματικών διαταραχών)...γιατί όταν "βυθίζεσαι" στη τέχνη σου, όταν εκστασιάζεσαι τη στιγμή της εκτέλεσης και της δημιουργίας κι όταν τις περισσότερες ώρες του 24ώρου είσαι ψυχή τε και σώματι "εκεί", υπάρχει μια μόνιμη αίσθηση εκτός τόπου και χρόνου..και πολλές φορές η επαφή με την πραγματικότητα είναι πολύ δύσκολη...και μόνο κάποιος που ασχολείται ενεργά με κάθε μορφή τέχνης μπορεί να νιώσει αυτή τη μορφή "αυτοεξορίας" (έτσι δεν είναι δημήτρη;)
νομίζω λοιπόν πως όλοι οι μουσικοί (για να επικεντρωθώ σε αυτη τη μορφή τέχνης) έχουμε βιώσει ανάλογα συναισθήματα, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό..πολλές φορές έχουμε έρθει σε κόντρα με αγαπημένα πρόσωπα που ίσως αδυνατούν να κατανοήσουν ακριβώς αυτή την ιδιαιτερότητα της απομάκρυνσης από την πραγματικότητα..θα μπορούσα να μιλάω ώρες με προσωπικά παραδείγματα, αλλά δεν θα τελειώναμε ποτέ...

elafini said...

η ενδοσκόπηση της δικής μου ψυχής ήταν ένα σημείο εκκίνησης του ποστ ηλία μου..άλλος ήταν πως το θέμα της μουσικής ψυχολογίας με απασχολούσε εδώ και χρόνια και ως περίπτωση προσπωπικής έρευνας-διδακτορικού...κι όσο για τη χαρά, χαρά που μοιράζεται, μόνο μοναχική δεν είναι...έτσι;
(σε πεθύμησα ;))

elafini said...

νατάσσα μου, χαίρομαι που σου άρεσε...απ'ότι φαίνεται το μπλογκ μου μπήκε σε μουσική τροχιά πάλι...φιλιά

χρησιμοποίησες τα καταλληλότερα ρήματα mist μου...κι αυτή είναι και η μαγεία της τέχνης που δικαιώνει όλες τις θυσίες...όσο κι αν σε βυθίζει, σε ανταμοίβει και σε εξυψώνει τόσο όσο τίποτα...

δείμε μου, σ'ευχαριστώ...


και ψυχική δύναμη μαζί σπύρο μου..τεράστια...

που οδηγεί σε μεγαλειώδεις δημιουργίες lockheart..

elafini said...

σε σένα δημήτρη δε χρειάζεται να πω κάτι..με νιώθεις..ακόμη και στο μεταμεσονύκτιο και τις βότκες ;)

δεν ξέρω πως βιώνουν οι υπόλοιποι καλλιτέχνες την ενασχόληση αυτή sot μου..μπορώ να μιλήσω μόνο για τους μουσικούς...μπορεί να φαντάζει λίγο προκατειλλημένο, αλλά συμφωνώ μαζί σου πως ίσως να το βιώνουμε λίγο πιο έντονα..ίσως γιατί οι αισθήσεις που λαμβάνουν μέρος είναι και περισσότερες.

μυστηριώδη helel καλώς ήρθες...στην περίπτωσή μου ακούω νότες και μουσικές..

vain και δισχιδή, συμφωνώ απόλυτα...σίγουρα οι ψυχικές διαταραχές δεν είναι μόνο προνόμιο των καλλιτεχνών και σίγουρα τα βιώματα της παιδικής ή εφηβικής ηλικίας παίζουν σημαντικό ρόλο..θέλησα να σταθώ όμως στην ψυχοσύνθεση των μουσικών όπως αυτη διαμορφώνεται από τη συνεχή ενασχόληση με τη μουσική..και την τέχνη γενικότερα..εξάλλου η μουσική ψυχολογία και μουσική ιατρική είναι τεράστια κεφάλαια που σαφώς δεν μπορουν να εξαντληθούν εδώ..μόνο νύξεις

elafini said...

παπάκι μου που είσαι?? (μόλις έμαθα για το νέο σου σπίτι ;))
χμμ...πολλά θέματα θίγονται..
μουσικοθεραπεία, θεραπεία μέσω της τέχνης..θα επανέλθω σε σενα αργότερα με περισσότερο χρόνο...φιλιά

Helel Ben Sahar said...

Νότες και μουσικές είναι όλα..Παράφωνα κι άχρονα στην αρχή μα όσο πάει και στρώνουν..γλυκαίνουν..
Κι αν κάπου φύγει και κανα φάλτσο δάκρυ δεν πειράζει..
Νότες και μουσικές είναι όλα..

A.F.Marx said...

Όλοι αυτοί οι μεγάλοι (συνθέτες, ποιητές, συγγραφείς, ζωγράφοι κλπ) είχαν την δύναμη μέσα από την κατάθλιψη και τα εσωτερικά τους προβλήματα να αφήσουν πίσω τους αθάνατα έργα.
Κάπου διάβασα ότι κανένας μεγάλος συγγραφέας δεν έχει πίσω του μια τέλεια ζωή, και κυρίως μια τέλεια παιδική ζωή. Κι αυτά τα τραύματα είναι τελικά η πηγή της έμπνευσης του...

Δεν θα γίνω ποτέ μεγάλος...γαμώτο

elafini said...

μα ο πόνος γεννά...δημιουργεί...και η χαρά όμως...συναισθήματα έντονα..

(έχεις μεγάλη καρδιά όμως μαρξούλη.. ;))

elafini said...

τα πάντα είναι μουσική στα αυτιά μου helel...κι όταν ακόμη δεν είναι προσπαθώ να χρησιμοποιήσω τη φαντασία...

παπάκιμου, σαφως και υπάρχει και η παράμετρος που αναφέρεις, της θεραπείας δηλαδή μέσω της τέχνης ή της μουσικής πιο συγκεκριμένα...το να αναλυθεί όμως μέσα στα πλαίσια των σχολίων ή κι ενός ποστ ακόμα είναι ακατόρθωτο..είναι επίσης αποδεδειγμένα τα οφέλη της ενασχόλησης με τη μουσική και της ακρόασής της απο τη βρεφική κιόλας ηλικία...όσο για το θέμα της ευφυίας και της ενθάρρυνσης ενός προικισμένου παιδιού, σαφώς και θα ενθάρρυνα τη "διαφορετικότητα" (εξάλλου είναι τόσοι ακόμη παράγοντες που συμβάλλουν στη διαμόρφωση της προσωπικότητας)

κάνοντας μια αναζήτηση στα music therapy, music and psychology, music and gifted child, θα βρεις απαντήσεις
(δες κι αυτό www.mmb.org.gr)

παπι said...

Eυχαριστώ πολύ elafini! :)

Wonderfully Unpredictable said...

Καλημέρα Ελαφίνι, τις τελευταίες δυο δεκαετίες για τη μανιοκατάθλιψη έχει επικρατήσει ο όρος 'διπολική διαταραχή - bipolar disorder'. Πρόσφατα αυτή η είδηση αναρτήθηκε στο in.gr

http://www.in.gr/news/article.asp?lngEntityID=828984&lngDtrID=252

Y/A

Dimitris said...

Απροσπελαστα τα "συνορα" της "αυτοεξορίας" μας και ακατανοητη αιθηση για τους "δικους" μας ανθρωπους γυρω μας.
Το αλκοολ elafini μου ειναι μερικες φορες αναποφευκτο τελικα...και η συνδρομή του εχει αφήσει καταγεγραμενους ιστορικους μουσικους αυτοσχεδιασμους...και εμνευσεις..στην υγεια μας λοιπον..;)