26.11.07

Απόλυτη Ομορφιά

Belle, bonne sage του Baude Cordier
(μετά το 1400)

στο παράρτημα του κώδικα Chantilly



Beauté Parfaite (Απόλυτη Ομορφιά), είναι οι τίτλος μιας πανέμορφης μπαλάντας του Anthonello de Caserta. Πρόκειται για ένα από τα χαρακτηριστικότερα έργα ενός ιδιαίτερου μουσικού ύφους που άκμασε στα τέλη του 14ου αιώνα στη νότια Γαλλία, κατά τη διάρκεια του Παπικού Σχίσματος. Οι αντιπρόσωποι του ρεύματος αυτού, που περιγράφεται ως ars subtilior (εκλεπτυσμένη τέχνη), επιδίδονταν σε έναν επιδεικτικό αγώνα υπερβατικής δεξιοτεχνίας, που ήταν εμφανής και στα ίδια τα μουσικά χειρόγραφα. το πιο έντονο χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης μουσικής είναι η ρυθμική πολυπλοκότητα, κάτι που φανερώνει ότι οι συνθέσεις αυτές απευθύνονταν σε έναν πολύ μικρό κύκλο φιλόμουσων και διανοούμενων, όπως επίσης ότι εκτελούνταν από καλλιτέχνες πολύ υψηλού επιπέδου. Τέτοια ρυθμική πολυπλοκότητα μπορεί να συγρκιθεί με συνθέσεις του 20ου αιώνα, όπου οι φωνές είναι γραμμένες σε διαφορετικό μέτρο και όπου καταλύεται η αίσθηση του ισχυρού και τους ασθενούς μέρους του μέτρου.


Δείγματα των παραπάνω μπορεί να βρει κανείς στο rondo
του
Baude Cordier Belle, bonne sage (όμορφη, καλή, σοφή).
Σε κάποιον μη εξοικειωμένο με τη μουσική σημειογραφία, η όψη του μουσικού αυτού κειμένου είναι απλώς ένα ζωγραφικό έργο τέχνης. Ο Cordier σημειώνει στο χειρόγραφο τρείς φωνές, οι οποίες είναι γραμμένες ανεξάρτητα Η ψηλότερη φωνή τραγουδά τα κυματιστά πεντάγραμμα που αποτελούν το πάνω μέρος της καρδιάς, ο τενόρος το πρώτο ευθύ πεντάγραμμο, ενώ οι δύο τελευταίες γραμμές ανήκουν στον κόντρα τενόρο. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι λέξεις του ποιήματος είναι σημειωμένες μόνο κάτω από τον cantus (ψη
λότερη φωνή) και μάλιστα μόνο η πρώτη στροφή. Το όνομα του συνθέτη (Baude Cordier) έχει περίοπτη θέση στο χειρόγραφο, μας το υπενθυμίζει όμως με το ιδιαίτερο σχήμα που έδωσε στο μουσικό κείμενο (Cor = καρδιά, λατ.), αλλά και με την κόκκινη καρδιά που βρίσκεται στη μέση του δεύτερου κυματιστού μενταγράμμου που αντικαθιστά την αντίστοιχη λέξη του ποιήματος:

Όμορφη, καλή, σοφή, ευχάριστη και δίκαιη κυρά,
αυτή τη μέρα που ο χρόνος αλλάζει,

σου δωρίζω αυτό το νέο τραγούδι,

μέσα από την καρδιά μου,
που σου παρουσιάζεται...



[classical music review, 2006]


Ο περίφημος κανόνας
Tout par compass say compose
(είμαι συντεθειμένος εξ ολοκλήρου από μια πυξίδα)
του Baude Cordier (Chantilly Codex),
όπου οι μελωδικές γραμμές βρίσκονται
σε ομόκεντρους κύκλους.




Codex Chantilly


ακούστε τα κομμάτια του Codex Chantilly


Ars subtilior


Codex Chantilly (full works)



Μεταγραφές του Codex σε σύγχρονη σημειογραφία (προσπάθειες)



κι ένας "λιτός" Πύργος όπου φυλάσσονται Μεσαιωνικά χειρόγραφα


ακούγοντας Motet de Montpellier





31 comments:

ritsmas said...

Λοιπόν , εχει μεγάλο ενδιαφέρον αυτό στο στυλ των ποστ. Και να σκεφθείς ότι πριν από λίγο στο Ντεζιρέ που επινα καφέ με μια φίλη - μετα την πορεία, όμως - συζητούσαμε για τον παπα και για τον θρησκευτικό, προσκηνυματικό τουρισμο και γυρίσαμε πίσω σε εποχές ξεχασμένες και σε μεσαιωνικές εποχές κλπ.... Κοιτα να δεις...
Μωρο μου,κάνει διακοπές το κομματι...
σε φιλω
ριτς

elafini said...

χθες ξεφύλλιζα κάποιες παρτιτούρες και έκανα μια αναδρομή στο χρόνο...αν και είμαι υστερορομαντική, βρίσκω πως έχουν φοβερό ενδιαφέρον
(με τον Μεσαίωνα βέβαια έχω ένα κόλλημα, όχι τόσο με τη μουσική του)...σύμπτωση όμως ε?

τα κομμάτια που παίζουν εδώ είναι αναπόσπαστο μέρος των ποστ..αυτη τη στιγμή δεν είχα πρόσβαση στη συλλογή μου, οπότε βολεύτηκα με το esnips και ότι κατάφερα να βρω...

να έχεις ένα όμορφο και ξεκούραστο απόγευμα

φιλιά

sot said...

Καταπληκτικό. Τόσο περίπλοκο που πρέπει να ηχούσε τελέιως απόκοσμο για τους περισσότερους εκείνη την εποχή.

νατασσάκι said...

κι εγώ έχω "κόλλημα" με τα κάστρα και τους ιππότες του Μεσαίωνα... Μου άρεσε πολύ και η παρτιτούρα...
(σαν ζωγραφιά είναι ;) )

Φιλιά *)

sandman_gr said...

Η παρτιτούρα είναι όλα τα λεφτά!!! Άλλο ένα όμορφο ποστ.

Jean - Lyc said...

Υπέροχο το μουσικό καλλίγραμμα! Και, το συγκεκριμένο κομμάτι, μετά από μια απαιτητική ημέρα, ήρθε βάλσαμο για τ' αυτάκια μου!

Τι ωραία... :)

andre piquet said...

Elafini νάσαι καλά που μας μιλάς για όμορφα πράγματα,γι'αυτά που έχουν στ'αλήθεια αξία.Τό'πε και ο Boris Vian,δεν τό'πε;

lucy of wild flowers said...

Πολύ όμορφο...
Medieval era! Η αγαπημένη μου.

Kαλησπέρα.

sandman_gr said...

Τώρα άκουσα και το κομματι...υπέροχο!

elafini said...

ξεφυλλίζοντας το ένθετο ενός cd με γαλλικά τραγούδια και μοτέτα μεταξύ 1340 και 1440, κόλλησα με τους στίχους...από ένα στον καθένα σας , λοιπόν, για καληνύχτα

elafini said...

rits

However far from me you may b,
honoured lady,
yet you are close to me
in my thoughts, night and day


Guillaume de Machaut
Comment qu'a moy Lonteinne (virelai)

elafini said...

sot

At this fair, pleasant time of year,
in a secluded place I heard
the nightingale cheerfully singing,
so sweetly
and so much more prettily
than I have ever seen


Jacob de Sencleches
En ce gracieux tamps joli (virelai)

elafini said...

lucy of wild flowers

More beautiful than flowers,
I believe,
is she to whom i devote myself.
As long as I live,
none shall have
the joy and pleasure of my love
save the flower
of Paradise


anonymous
Plus belle que flors

elafini said...

jean-lyc

Whoever wishes to enjoy love
must have faith and hope.
Without these two none can succeed.
Whoever wishes to enjoy love-
fot the one sustains
the lover's desire
and the other relieves his suffering.
Whoever wishes to enjoy love
must have faith and hope.


anonymous
Quiconques veut d'amors joir (rondeau)

elafini said...

sandman

I find myself so sweetly imprisoned
that no lover ever had so sweet a prison.
I wish never to be released.
I find myself so sweetly imprisoned,
for this prison is the source
of all pleasures.


Guillame de Machaut
Tant doucement me sens emprisonnes (rondeau)

elafini said...

andre

Thou art all fair, my love,
thou hast the eyes of a dove,
thy hair is as a flock of goats,
thy cheeks are as the fruit of the pomegranate,
thy lips are as a thread of scarlet.


Johannes de Lymburgia
Tota pulcra es, amica mea

elafini said...

νατασσάκι

Indeed ,lady full of grace,
your great virtue,
your sovereign goodness,
and your exquisite sweetness
have put me so much
in your sweet power that my love,
without ane base thought,
dwells in you whom I adore


Guillame de Machaut
Comment qu'a moy Lonteinne (virelai)

lucy of wild flowers said...

Πανέμορφο!
Ευχαριστώ πολύ!
Θα το βάλω στο blog μου!
καλή σου νύχτα!

elafini said...

έχεις και τη συνέχεια του...καληνύχτα :)

Adonios said...

Εντυπωσιακό... Απόκοσμο...
Μεταφέρει το νου σε εποχές άλλες, γεμάτες ομίχλη, κεριά και μυστήριο!
Εποχές ανακαλύψεων...
Καλή σου μέρα

sandman_gr said...

Καλημέρα! Ευχαριστώ πολύ για τον υπέροχο στίχο... και ταιριάζει τόσο πολύ...και άκουσα επιτέλους και το κομμάτι που είναι καταπληκτικό αν και μικρό!

Ξανθίππη said...

καλημέρα, ελαφάκι...
όμορφο το post σου, και το κομμάτι πολύ γαλήνιο...
Να έχεις μια όμορφη μέρα...

elafini said...

καλημέρα Ξανθίππη μου...είναι όμορφο το θέμα από μόνο του..να έχεις μια όμορφη μέρα
(κι όταν έχεις νέα για το φλέγον θέμα, περιμένω τηλέφωνο ;))
φιλιά


αμ επίτηδες το διάλεξα Στράτο...ταιριάζει, ταιριάζει ;)
το κομμάτι μικρό, αλλά θα σου γράψω cd
καλημέρα και πολλά φιλιά


ολόκληρη η εποχή έχει πανέμορφα μουσικήα χειρόγραφα και μουσική...απαντώντας και στον sot, δε νομίζω να φάνταζε απόκοσμη η μουσική εκείνη την εποχή (σε εμάς ναι)....απλά ήταν για τους λίγους...ελιτίστικη
να έχεις μια όμορφη μέρα Αντώνη
(τώρα θυμήθηκα το κοινό μας κόλλημα με τα Μεσαιωνικά ;))

metewritis said...

..κι εγώ βρίσκω κάτι "μαγικό" στον μεσαίωνα, ΕΛΑΦΙΝΙ !!

Δεν είχα ξαναδεί τίποτα παρόμοιο, μιλάω για τον σχεδιασμό! Ο μαγικός κόσμος της μουσικής λοιπόν... Εγώ πάντως, τη μουσική την ακούω κανονικά. Υπέροχη.

Δεν τολμάω να σκεφτώ τι μουσικές θα μας χαρίσεις τώρα που έρχονται γιορτές και απαιτείται "ατμόσφαιρα"!!
Περιμένω εναγωνίως
και σε ευχαριστώ για την υπέροχη μουσική!

elafini said...

καλημέρα Μετεωρίτεςςςςςς
πανέμορφη παρτιτούρα ε? θα ανεβάσω άλλες δύο που έχουν ΚΑΙ εικαστικό ενδιαφέρον..όσο για την ατμόσφαιρα, κάθε μέρα την φτιάχνουμε...πάντως θα είναι λίγο "διχασμένη" αφού έχω υποσχεθεί ενα countdown των 20 καλύτερων albums του 2007 και παράλληλα έχω και τα κλασικά στο μυαλό μου...δουλειά δουλειά ;)

markos-the-gnostic said...

τι υπέροχες μουσικές γκραβούρες είναι αυτές...

industrialdaisies said...

Ελαφίνι, καλημέρα!!! Πολύ ενδιαφέρουσα αυτή η πρώτη γνωριμία. Εικαστικά και σαν ιδέα φαίνεται καταπληκτική. Εγείρει όμως τις κλασσικές απορίες περί ελιτισμού... ΑΠλά επειδή δεν το γνωρίζω το συγκεκριμένο δεν το προχωράω, περισσότερο με ενδιαφέρει η δική σου άποψη...

sot said...

Τα πιο όμορφα καληνυχτίσματα μας χάρισες.
Καλό απόγευμα

νατασσάκι said...

Πολλά ευχαριστώ για τους στίχους, ελαφάκι μου!
:))

(υπέροχο, δεν είμαι τόσο καλή να το αξίζω ! )

Και χαίρομαι που θα ανεβάσεις κι άλλες τέτοιες παρτιτούρες..! ;)
(αλήθεια έχουν εικαστικό ενδιαφέρον, πάντως!)
*)
υγ. Θέλω κι εγώ CD!

maria λεμονατη! said...

τελεια γνωριμια!
ευχαριστουμε ελαφινακι
:)

x said...

poli omorfo.thanxs