30.11.07

Gaspar de la Nuit - Ondine


Άκου! Άκου! Είμαι η Οντίν,
που αγγίζει μ' αυτές τις σταλαγματιές
τους εύηχους ρόμβους του παράθυρού σου,
που το φωτίζουν οι μελαγχολικές αχτίδες του φεγγαριού
και να! τυλιγμένη στις πτυχές του φορέματός της,
η πυργοδέσποινα
που θωρεί από το μπαλκόνι της την όμορφη έναστρη νύχτα
και την όμορφη λίμνη που κοιμάται.


Κάθε κύμα είναι ένα ξωτικό που κολυμπά στο ρεύμα,
κάθε ρεύμα είναι ένα μονοπάτι
που έρχεται φιδογυριστό στο παλάτι μου,
και το υγρό μου παλάτι είναι χτισμένο στ βυθό της λίμνης,
στο τρίγωνο της φωτιάς, της γης και του αέρα.


Άκου! Άκου! Ο πατέρας μου χτυπά το νερό
με το κλαδί ενός πράσινου σκλήθρου και το νερό κοάζει,
και οι αδερφές χαιδεύουν με τον αφρό των μπράτσων τους
τα δροσερά νησιά της χλόης,
των νουφάρων και της γλαδιόλας
ή περιγελούν τη γερτή και γενειοφόρα ιτιά
που ψαρεύει με το ψαροκάλαμό της.


Μόλις μουρμούρισε το τραγούδι της,
με ικέτεψε να δεχτώ το δαχτυλίδι της στο δάχτυλό μου,
για να γίνω ο άντρας μιας νεράιδας
και να επισκεφτώ μαζί της το παλάτι της
και να γίνω ο βασιλιάς των λιμνών.


Και καθώς της απαντούσα ότι αγαπώ μια θνητή,
κακιωμένη και πεισματωμένη
έχυσε λίγα δάκρυα, γέλασε απότομα
και χάθηκε σε μια ξαφνική βροχή
που γέμισε με άσπρα ρυάκια τα γαλάζια μου παράθυρα...

- Aloysius Bertrand -


Ο ποιητής επικαλείται τη μορφή της Ondine,
μιας όμορφης νεράιδας της λίμνης,
που εμφανίζεται στο παράθυρό του
τραγουδώντας ένα σαγηνευτικό τραγούδι.
Τον παρακαλεί ικετευτικά να την ακολουθήσει στο παλάτι της,
παίρνοντας τη θέση του Βασιλιά της λίμνης.
Μάταια όμως, γιατί αυτός αγαπά μια θνητή.
Η Ondine δακρύζει, αλλά τελικά, γελώντας,
εξαφανίζεται σαν μια ψευδαίσθηση.

To Ondine ,
αποτελεί το πρώτο μέρος του Gaspar de la nuit,
ενός από τα δεξιοτεχνικότερα και δυσκολότερα κομμάτια της πιανιστικής φιλολογίας,
που συνέθεσε το 1908 ο Maurice Ravel.
Ο τίτλος του έργου, Gaspar de la nuit, αναφέρεται στην ομώνυμη ποιητική συλλογή του Aloysious Bertrand (1807-1841), Γάλλου ρομαντικού ποιητή.

Ondine (Νεράιδα της λίμνης)
Le Gibet (Η αγχόνη), εμπνευσμένο από το The Raven του E.A. Poe
και Scarbo (Διάβολος),
είναι τα τρία ποιήματα του Bertrand,
που ο Ravel επέλεξε για τον δικό του Gaspard.

Ο Ravel εντυπωσιασμένος από τον ονειρικό-ιμπρεσσιονιστικό χαρακτήρα του περριεχομένου, αλλά και της ηχητικής των λέξεων των ποιημάτων αυτών, διέκοψε τη σύνθεση της όπερας L'heure espagnol, για να ασχοληθεί με το έργο αυτό. Ένα έργο, που όπως δήλωνε ο ίδιος,
"θα είναι δυσκολότερο και από αυτήν ακόμη την Islamey του Mili Balakirev".
Οι βραδινές, στοιχειωμένες και υδάτινες ποιητικές παραστάσεις του Bertrand, συναντούν τον τέλειο αντικατοπτρισμό στη δεξιοτεχνική γραφή του Ravel, οδηγώντας τις δυνατότητες του πιάνου σε νέους ορίζοντες.


"Ένιωθα πάντα πως ένας συνθέτης πρέπει να ρίχνει επάνω στο χαρτί ό,τι και όπως το αισθάνεται. Η μεγάλη μουσική πρέπει να πηγάζει από την καρδιά", λέει ο Ravel.
Και αυτό αποτελεί και την πεμπτουσία του Gaspar de la nuit.



(ακούστε τον Maurice Ravel στο Ondine,
από αναπαραγωγή σε piano roll)



Η Μαύρη Τουλίπα ακούει Scarbo





6 comments:

Jean - Lyc said...

Όταν ακούω τις πρώτες νότες, μου έρχεται στο νου πως έχω ξαπλώσει, νύχτα καλοκαιριού, σε ένα δωμάτιο κάπου στην εξοχή, το γαλαζωπό φεγγαρόφως πέφτει πάνω στις κουρτίνες, και, με το που ακούγονται οι πρώτες νότες, ένα απαλό αεράκι μόλις που τις κουνάει...

X-ray said...

ondine, Ήρθα να σου αφήσω την γαλλική γάτα, λέγετε Janine :)

sandman_gr said...

Πάλι ταξιδιάρικη μουσική, ονειρεμένη...και το ποίημα υπέροχα ονειρικό...

sot said...

Έτσι είναι.Μουσική που δεν βγαίνει από την καρδιά είναι ένας στολισμένος θόρυβος.
Καλό μήνα

patsiouri said...

Kαλό μήνα Ελαφίνι!

Anonymous said...

Hello There. I found your blog using msn. This is a really well written article.

I'll make sure to bookmark it and come back to learn more of your useful info. Thank you for the post. I will definitely return.
My blog post ; piano lessons