21.6.08

Οι μαγικές εικόνες της Lotte Reiniger



I believe in the truth of fairy-tales more than I believe in the truth in the newspaper






H Lotte (Charlotte) Reiniger γεννήθηκε στο Βερολίνο,
στις 2 Ιουνίου 1899.

Ως παιδί, γοητεύτηκε από την κινεζική τέχνη της σκιαγραφίας (puppetry), μέχρι του σημείου να δημιουργήσει δικό της θέατρο μαριονετών στο σπίτι της, παρουσιάζοντας διάφορα έργα για την οικογένεια και τους φίλους της. Ως έφηβη ερωτεύτηκε τον κινηματογράφο, πρώτα από τις ταινίες Georges Méliès, για τα εφέ του, και κατόπιν από τις ταινίες του ηθοποιού και σκηνοθέτη Paul Wegener. Το 1915, η νεαρή Lotte παρευρέθηκε σε μια διάλεξη του Wegener όπου άκουσε για τις αφάνταστες δυνατότητες του animation. Πείθοντας τους γονείς της μπήκε στην ομάδα Wegener, του Max Reinhard, κι έτσι άρχισε να γεύεται τους καρπούς της θεατρικής παιδείας. Σε μια προσπάθεια να αποσπάσει την προσοχή των ανωτέρων της, άρχισε να κατασκευάζει -με την τεχνική των σκιαγραφιών- τα πορτρέτα των διάφορων ηθοποιών που έβλεπε γύρω της. Τα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας ήταν τόσο ενδιαφέροντα, ώστε σύντομα της ανατέθηκε να κάνει τα εφέ για τους τίτλους έναρξης των ταινιών του Wegener, χρησιμοποιώντας πάντα τη τεχνική των σκιαγραφιών.

Το 1918, η Reiniger κατασκεύασε τις ξύλινες φιγούρες των αρουραίων για την ταινία του Wegener «Der Rattenfänger von Hameln» (Ο θαυματοποιός του Χάμελν). Η επιτυχία αυτής της δουλειάς της αναγνωρίστηκε από το Institut für Kulturforschung, όπου υπήρχε και ένα πειραματικό στούντιο animation. Εδώ συνάντησε τον Carl Koch, μελλοντικό συνεργάτη και σύζυγό της από το 1921.

Η πρώτη ταινία που σκηνοθέτησε η Reiniger ονομαzόταν «Das Ornament des verliebten Herzens» (1919). Επρόκειτο για μια σύντομη σκηνή σκιαγραφιών, όπου παρουσιάζονταν δύο εραστές και ένα κόσμημα... Η ταινία έγινε αμέσως αποδεκτή. Έτσι συνέχισε με έξι ακόμα μικρού μήκους ταινίες κατά τη διάρκεια των επόμενων ετών. Όλες αυτές οι ταινίες παρήχθησαν και φωτογραφήθηκαν από τον σύζυγό της.






Το 1923, της δόθηκε μια μοναδική ευκαιρία: Ο τραπεζίτης Louis Hagen, έχοντας αγoράσει μια μεγάλη ποσότητα φιλμ, ως επένδυση των χρημάτων του κόντρα στον πληθωρισμό της εποχής εκείνης, απέτυχε τελικά στην επένδυσή του. Και καθώς το φιλμ του ήταν άχρηστο, αποφάσισε να το χαρίσει στη Reiniger για να κάνει μια ταινία μεγάλου μήκους. Το αποτέλεσμα αυτού του δώρου ήταν το πασίγνωστο πια φιλμ «Die Geschichte des Prinzen Achmed» (Οι περιπέτειες του πρίγκιπα Αχμέτ) που ολοκληρώθηκε το 1926 και θεωρείται η παλαιότερη διασωθείσα ταινία animation μεγάλου μήκους. Η μουσική σύνθεση που συνόδευε την προβολή ανήκε στον Wolfgang Zeller. Η πλοκή της είναι ένα συμπίλημα ιστοριών από το πασίγνωστο βιβλίο «Χίλιες και μία νύχτες». Αν και η σκηνοθέτης απέτυχε να εξασφαλίσει διανομέα για σχεδόν ένα χρόνο, η πρεμιέρα της προαναφερθείσας ταινίας στο Φεστιβάλ Καννών (χάρη στην υποστήριξη του Jean Renoir) σημείωσε μεγάλη επιτυχία.

Η Reiniger επένδυσε τις δημιουργικές προσδοκίες της στον Walt Disney και τον Ub Iwerks, καθώς αυτοί είχαν επινοήσει την πρώτη πολυ-επίπεδη φωτογραφική μηχανή
για ορισμένα κινηματογραφικά εφέ.

Εκτός από τους επιτυχημένους χαρακτήρες σκιαγραφιών στην ταινία «Οι περιπέτειες του Πρίγκιπα Αχμέτ», η Reiniger ήταν υπερήφανη και για τη συμμετοχή της στην πραγματοποίηση της σκηνής του ονείρου, δημιούργημα του Walther Ruttmann, για την ταινία «Der Nibelungen» του Fritz Lang. Η επιτυχία του «Πρίγκιπα Αχμέτ» σήμανε ότι Lotte Reiniger μπορούσε να πραγματοποιήσει τη δεύτερη ταινία της «Doktor Dolittle und seine Tiere» 1928, (Ο Dr Dolittle και τα ζώα του), βασισμένη στο πρώτο βιβλίο αγγλικών για παιδιά του Hugh Lofting. Η μουσική της ταινίας αυτή τη φορά συντέθηκε από τους: Kurt Weill, Paul Hindemith and Paul Dessau.

Ένα χρόνο αργότερα, η Reiniger συν-σκηνοθέτησε με τον Rochus Gliese την πρώτη ταινία ζωντανής δράσης (live action) «The Pursuit of Happiness». Αναφέρεται στις περιπέτειες των μελών ενός θεάτρου σκιών-μαριονετών που παίζουν σε ένα τσίρκο. Δυστυχώς, η ταινία συμπληρώθηκε με ήχο, όταν αυτός άρχισε να χρησιμοποιείται και στα γερμανικά κινηματογραφικά στούντιο και η κυκλοφορία της, που καθυστέρησε ως το 1930, προκειμένου να προστεθούν φωνές ηθοποιών, είχε καταστροφικές συνέπειες για το όλο αισθητικό αποτέλεσμα.

Η Reiniger προσπάθησε επίσης να κάνει μια τρίτη ταινία μεγάλου μήκους ταινία, βασισμένη στην όπερα «L'Enfant et les sortilèges», 1925, (Το παιδί και τα μαγεμένα πράγματα) του Maurice Ravel, αλλά δεν κατάφερε ποτέ να εξασφαλίσει τα πνευματικά δικαιώματα για τη μουσική όπως και όλα εκείνα τα δικαιώματα των επιμέρους θεμάτων που αφορούσαν στην κατασκευή της ταινίας.





Με την άνοδο του Ναζισμού, η Reiniger και ο Koch, έχοντας ήδη εμπλακεί με την Αριστερή διανόηση της χώρας τους, αποφάσισαν να μεταναστεύσουν, αλλά διαπίστωσαν ότι καμία άλλη χώρα δεν τους έδινε άσυλο κι έτσι αναγκάστηκαν να παραμείνουν στη Γερμανία. Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους εκεί, κατόρθωσαν να κάνουν δώδεκα ακόμα ταινίες, με πιο γνωστές από αυτές την Carmen (1933) και τον Papageno (1935), βασισμένες αμφότερες στις δημοφιλείς όπερες «Carmen» του Μπιζέ και «Μαγικός αυλός» του Μότσαρτ.

Το 1936, ο Carl και η Lotte αποφάσισαν να φύγουν από τη Γερμανία οριστικά. Ο Jean Renoir απασχόλησε επαγγελματικά τον Carl στο Παρίσι, ενώ η Lotte βρήκε μερικούς χρηματοδότες για τις ταινίες σκιαγραφιών στην Αγγλία. Με την έναρξη του B’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Renoir κανόνισε να τους πάρει μαζί του στην Ιταλία, όπου είχε υπογράψει συμβόλαιο για τη σκηνοθεσία μιας μεγάλου μήκους ταινία. Ωστόσο, όταν εκείνος αποφάσισε να επιστρέψει στη Γαλλία για να διασώσει μερικά από τα έργα ζωγραφικής του πατέρα του, καταφεύγοντας τελικά στις ΗΠΑ, ο Carl και η Lotte παρέμειναν στην Ιταλία εργαζόμενοι σε τρεις μεγάλου μήκους ταινίες και μια ταινία σκιαγραφιών. Επέστρεψαν στη χώρα τους, όταν εισέβαλαν οι Συμμαχικές Δυνάμεις στην Ιταλία και οι Γερμανικές δυνάμεις
άρχισαν να υποχωρούν από εκεί το 1944.



Ο Carl και η Lotte κατόρθωσαν τελικά να μεταναστεύσουν στην Αγγλία το 1949.
Ο Koch πέθανε το 1962, ενώ η Reiniger συνέχισε τη δημιουργική της σταδιοδρομία, κατασκευάζοντας περισσότερες από 20 ταινίες animation μικρού μήκους.
Οι περισσότερες από τις οποίες έγιναν για το BBC και όλες σχεδόν ήταν βασισμένες σε κλασικούς μύθους και ιστορίες.

Η Lotte Reiniger πέθανε στο Dettenhausen της Γερμανίας, στις 19 Ιουνίου 1981, σε ηλικία 82.

(animation center)


O Vincent του Tim Burton (1982)




και το Earth Intruders της Bjork, είναι έντονα επηρρεασμένα
από την τέχνη της Reiniger






7 comments:

Radio Marconi said...

Μου είχε κάνει εντύπωση το πως γυρίστηκε η Νεκρή Νύφη του Τιμ Μπάρτον. Δεν ήξερα το παρελθόν.
Πολύ ωραίο και ενδιαφέρον το αφιέρωμα!

sandman_gr said...

πολυααπημένη η Λόττε. Όπως και ο μικρούλης Βίνσεντ του Μπάρτον! Ευχαριστώ για το υπέροχο ποστ!

elafini said...

Ξαναείδα ένα ταινιάκι της πριν καιρό στο Electromedia festival, ντυμένο με ενδιαφέρουσα ηλεκτρονική μουσική και μου ξύπνησε παιδικές αναμνήσεις...με παίδεψαν μέχρι να τα βρω,αλλά άξιζε τον κόπο.
Τα μεσαιωνικά σου ποστ, εξαιρετικά Sandman


Η νεκρή νύφη είναι άλλης τεχνοτροπίας Marconi, αλλά είναι εξίσου πανέμορφη ταινία :)


υ.γ. είπα ότι ζεσταίνομαι τόσο ώστε δεν μπορώ να σκεφτώ;

"Δημήτριος ο Ταξιδευτής" said...

poly omorfi anartisi
poli periektiki

intronaut said...
This comment has been removed by the author.
intronaut said...

Vincent.Omologw oti den to eixa dei kai itan polu euxaristh ekplhksh ...loipon an theleis chekare ligo authn thn kopelitsa.sigoura tha se edniaferei i douleia ths afou fainete kathara apo ti/poion/pou/pote/giati exei epireastei....

http://www.myspace.com/ciou_in_hell

evaversus said...

Αυτές οι αναρτήσεις είναι που κάνουν το μπλογκ σου ξεχωριστό .Ειλικρινά ,δεν είχα ιδέα ...